Ở Hoa Kỳ, khái niệm "nhà ở xã hội" (social housing) không hoàn toàn giống như ở Việt Nam hoặc một số quốc gia khác, nơi nhà ở xã hội thường là hình thức nhà nước xây dựng và bán/cho thuê với giá ưu đãi cho người thu nhập thấp.
Tại Mỹ, hệ thống chủ yếu tập trung vào affordable housing (nhà ở giá rẻ/nhà ở phải chăng), được hỗ trợ bởi chính phủ liên bang qua Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị (HUD) và các chương trình địa phương. Phần lớn là nhà cho thuê (rental), nhưng cũng có một số chương trình hỗ trợ mua nhà (homeownership) dành cho người thu nhập thấp hoặc trung bình thấp.
Khái niệm chính và sự khác biệt
- Affordable housing thường được định nghĩa là nhà mà chi phí (thuê hoặc mua, bao gồm tiện ích) không vượt quá 30% thu nhập hộ gia đình.
- Các chương trình chủ yếu hỗ trợ thuê nhà (như Public Housing, Section 8/Housing Choice Voucher).
- Đối với mua nhà, có các chương trình hỗ trợ mua nhà giá rẻ (affordable homeownership), nhưng không phải là "nhà ở xã hội" kiểu bán giá rẻ cố định như ở Việt Nam. Thay vào đó, thường có trợ cấp, vay ưu đãi, hoặc đơn vị nhà deed-restricted (hạn chế chuyển nhượng để giữ giá rẻ lâu dài).
Điều kiện chung để đủ điều kiện tham gia các chương trình affordable housing (bao gồm mua nhà)
Điều kiện thay đổi tùy theo chương trình, bang, thành phố và Area Median Income (AMI) – thu nhập trung vị khu vực (do HUD công bố hàng năm). Các mức thu nhập phổ biến:
- Extremely low-income: ≤ 30% AMI
- Very low-income: ≤ 50% AMI
- Low-income: ≤ 80% AMI
- Một số chương trình mở rộng đến moderate-income (≤ 115-120% AMI).
Visa chương trình EB-3 là visa lao động định cư ( EW3), làm việc cho công ty tại Mỹ. Loại Visa này được cấp thẻ xanh 10 năm. Vợ hoặc chồng đương đơn và tất cả các con dưới 21 tuổi đều được đi qua Mỹ với đương đơn theo diện này, và được cấp thẻ xanh như nhau. Xem thêm: VISA định cư Mỹ EB-3 Liên hệ tư vấn: 0765209679
Các điều kiện cơ bản (theo HUD và các chương trình liên bang):
- Thu nhập hộ gia đình phải nằm trong giới hạn cho phép (thường ≤ 80% AMI, đôi khi ≤ 50% hoặc ≤ 120% tùy chương trình).
- Quy mô gia đình (số người) ảnh hưởng đến giới hạn thu nhập.
- Tình trạng công dân hoặc cư trú: Phải là công dân Mỹ hoặc có tình trạng nhập cư hợp pháp (eligible immigration status). Một số chương trình hỗ trợ cả người không phải công dân nếu đủ điều kiện.
- Không có tiền án nghiêm trọng (một số chương trình nới lỏng hơn gần đây).
- Ưu tiên cho: Người già, người khuyết tật, cựu chiến binh, gia đình có trẻ em, người vô gia cư, hoặc sống trong nhà ở kém chất lượng.
- Tài sản và thu nhập khác: Cần chứng minh (pay stubs, tax returns, benefit statements, v.v.).
Các chương trình hỗ trợ mua nhà (homeownership) phổ biến
- Housing Choice Voucher (Section 8) Homeownership Program: Một số địa phương cho phép dùng voucher để hỗ trợ mua nhà (thay vì thuê), nhưng rất hạn chế và phải đáp ứng điều kiện nghiêm ngặt (thu nhập ổn định, tư vấn mua nhà, v.v.).
- HOME Investment Partnerships Program: Hỗ trợ mua nhà, cải tạo nhà cho người thu nhập thấp.
- FHA Loans với hỗ trợ down payment: Vay thế chấp FHA (chính phủ bảo hiểm) với down payment thấp (thậm chí chỉ 3.5%), dành cho người thu nhập thấp/trung bình.
- Chương trình địa phương: Nhiều bang/thành phố có chương trình riêng (ví dụ: trợ cấp down payment, vay lãi suất thấp, hoặc nhà deed-restricted – người mua phải bán lại với giá kiểm soát để giữ tính affordable).
- Low-Income Housing Tax Credit (LIHTC): Một số dự án có đơn vị bán cho người thu nhập thấp với hạn chế resale.
Lưu ý quan trọng
- Không có chương trình "nhà ở xã hội" quốc gia thống nhất cho phép mua với giá cố định thấp như ở Việt Nam. Hầu hết là hỗ trợ thuê nhà, và mua nhà chủ yếu qua vay ưu đãi hoặc trợ cấp địa phương.
- Danh sách chờ (waiting list) thường rất dài do nhu cầu cao.
- Để kiểm tra cụ thể: Liên hệ Public Housing Agency (PHA) địa phương hoặc tra cứu trên trang HUD.gov (tìm "affordable housing near me" hoặc income limits theo khu vực).
- Nếu bạn đang ở Mỹ hoặc dự định định cư, điều kiện sẽ phụ thuộc vào bang/thành phố cụ thể (ví dụ: California, New York có chương trình riêng).
