California vừa tổ chức Primary Election (bầu cử sơ bộ) vào ngày 2 tháng 6 năm 2026. Đây là một trong những cuộc bầu cử quan trọng nhất của bang trong năm midterm 2026.
1. Tình hình bầu cử hiện tại (sau Primary 2/6/2026)
- Bầu cử Thống đốc (Governor): Đây là cuộc đua nóng nhất vì Thống đốc Gavin Newsom không thể tái tranh cử do giới hạn nhiệm kỳ (2 nhiệm kỳ).
- Hệ thống Top-two primary: Tất cả ứng viên (cùng đảng hay khác đảng) tranh chung một vòng sơ bộ. Hai người dẫn đầu sẽ vào vòng chung kết ngày 3 tháng 11 năm 2026.
- Kết quả sơ bộ ban đầu (vẫn đang đếm phiếu):
- Xavier Becerra (Democrat, cựu Bộ trưởng Y tế) và Steve Hilton (Republican, cựu cố vấn chính trị, được TT Trump ủng hộ) đang dẫn đầu và nhiều khả năng sẽ vào vòng chung kết.
- Có tổng cộng 61 ứng viên tranh ghế Thống đốc.
- Các cuộc đua khác:
- Toàn bộ Hạ viện Mỹ (các ghế của California).
- Toàn bộ Hạ viện bang California (State Assembly).
- Một nửa Thượng viện bang (State Senate – even-numbered seats).
- Nhiều vị trí địa phương (thị trưởng, hội đồng thành phố, biện pháp bỏ phiếu địa phương).
Kết quả chính thức sẽ được chứng nhận vào khoảng tháng 7/2026. California thường mất nhiều thời gian đếm phiếu vì dùng hệ thống bỏ phiếu qua thư phổ biến.
2. Đặc điểm bầu cử của California
California là bang tiến bộ và sử dụng một số quy tắc đặc biệt:
| Đặc điểm |
Chi tiết |
| Hệ thống Primary |
Top-two (tất cả tranh chung, top 2 vào chung kết) |
| Bỏ phiếu |
Universal mail-in (mọi cử tri đã đăng ký đều nhận ballot qua thư) |
| Bầu cử sớm |
Bắt đầu từ khoảng 1 tháng trước Election Day |
| Đăng ký cử tri |
Online dễ dàng, same-day registration (đăng ký tại chỗ vào ngày bầu) |
| ID khi bầu |
Thường không cần xuất trình ID (một trong những bang ít nghiêm ngặt nhất) |
| Ngày bầu cử chung |
Thứ Ba đầu tiên tháng 11 (3/11/2026 sắp tới) |
3. Cách tham gia bầu cử (dành cho cử tri)
- Đăng ký: Truy cập registertovote.ca.gov hoặc qua Secretary of State. Cần số bằng lái xe California hoặc 4 số cuối SSN.
- Kiểm tra tình trạng: voterstatus.sos.ca.gov
- Nhận ballot: Hầu hết mọi người nhận qua thư. Có thể bỏ vào thùng drop-box, gửi bưu điện (phải postmark trước Election Day), hoặc bỏ trực tiếp.
- Pre-registration: Từ 16 tuổi.
4. Ý nghĩa
- California là bang dân chủ mạnh (Democrats thống trị), nhưng cuộc đua Thống đốc 2026 khá cạnh tranh và tốn kém.
- Kết quả sẽ ảnh hưởng lớn đến chính sách bang: nhà ở, di trú, môi trường, thuế, giáo dục, và quan hệ với chính quyền liên bang.
Visa chương trình EB-3 là visa lao động định cư ( EW3), làm việc cho công ty tại Mỹ. Loại Visa này được cấp thẻ xanh 10 năm. Vợ hoặc chồng đương đơn và tất cả các con dưới 21 tuổi đều được đi qua Mỹ với đương đơn theo diện này, và được cấp thẻ xanh như nhau. Xem thêm: VISA định cư Mỹ EB-3 Liên hệ tư vấn: 0765209679
BẦU CỬ GIỮA KỲ LÀ GÌ ?
Bầu cử giữa kỳ (Midterm Elections) và cách thức tổ chức bầu cử tại Mỹ là một trong những đặc điểm quan trọng của hệ thống dân chủ liên bang Hoa Kỳ. Dưới đây là giải thích rõ ràng và đầy đủ.
1. Bầu cử giữa kỳ (Midterm Elections) là gì?
Bầu cử giữa kỳ là cuộc bầu cử quốc hội được tổ chức giữa hai nhiệm kỳ tổng thống (vào năm thứ hai của nhiệm kỳ tổng thống).
- Thời gian: Thường diễn ra vào Thứ Ba đầu tiên của tháng 11 (cùng ngày với bầu cử tổng thống).
- Chu kỳ: Mỗi 2 năm một lần (vì Hạ viện có nhiệm kỳ 2 năm).
- Ý nghĩa: Đây là dịp để cử tri “kiểm tra” hiệu quả làm việc của Tổng thống và đảng cầm quyền. Thường thì đảng của Tổng thống hay mất ghế trong midterm (hiện tượng “midterm loss”).
Nội dung chính của bầu cử giữa kỳ:
- Toàn bộ 435 ghế Hạ viện (House of Representatives).
- Khoảng 1/3 ghế Thượng viện (Senate) — cụ thể là 33 hoặc 34 ghế Class 2, cộng thêm một số ghế đặc biệt.
- Nhiều vị trí cấp bang: Thống đốc (Governor), Tổng chưởng lý (Attorney General), nghị sĩ bang, thị trưởng, và các biện pháp bỏ phiếu (ballot measures) địa phương.
Ví dụ gần nhất: Midterm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 3 tháng 11 năm 2026 (dưới thời Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ thứ hai).
2. Cách thức tổ chức bầu cử tại Mỹ
Mỹ không có hệ thống bầu cử thống nhất toàn quốc mà là hệ thống liên bang — Hiến pháp liên bang quy định khung chung, còn chi tiết do từng bang tự quyết định.
a. Cấp độ bầu cử
| Cấp độ |
Chu kỳ |
Số lượng |
Ghi chú |
| Tổng thống |
4 năm |
1 |
Gián tiếp qua Cử tri đoàn |
| Hạ viện |
2 năm |
435 ghế |
Toàn bộ được bầu lại |
| Thượng viện |
6 năm |
100 ghế (1/3 mỗi 2 năm) |
Nhiệm kỳ staggered |
| Thống đốc bang |
4 năm (hầu hết) |
50 bang |
Một số bang 2 năm |
b. Quy trình bầu cử cơ bản
- Ghi danh cử tri (Voter Registration):
- Phải đăng ký trước khi bầu (thường trước 15–30 ngày).
- Hầu hết bang cho phép đăng ký online.
- Một số bang có Automatic Voter Registration (tự động khi lấy bằng lái xe).
- Bầu cử sơ bộ (Primary Elections):
- Các đảng chọn ứng viên của mình.
- Có nhiều hình thức: Closed primary (chỉ đảng viên), Open primary (ai cũng chọn được), Top-two primary (California, Washington).
- Tổng tuyển cử (General Election):
- Ngày cố định: Thứ Ba đầu tiên sau Thứ Hai đầu tiên của tháng 11.
- Hình thức bỏ phiếu:
- Tại điểm bỏ phiếu (in-person).
- Bỏ phiếu sớm (early voting).
- Bỏ phiếu qua thư (mail-in/absentee ballot) — rất phổ biến sau COVID-19.
- Đếm phiếu và chứng nhận:
- Mỗi bang tự quản lý.
- Có kiểm tra, kiểm toán, và có thể recount nếu sát nút.
c. Một số đặc điểm nổi bật
- Không có chứng minh thư bầu cử quốc gia: Mỗi bang có quy định riêng về ID (một số bang nghiêm ngặt, một số không yêu cầu).
- Tái phân chia khu vực (Redistricting): Sau mỗi 10 năm điều tra dân số (Census), bang vẽ lại bản đồ khu bầu cử. Có tranh cãi lớn về gerrymandering (vẽ bản đồ có lợi cho đảng).
- Cử tri đoàn (Electoral College): Chỉ áp dụng cho bầu tổng thống, không áp dụng cho midterm.
- Tỷ lệ tham gia: Thường thấp hơn bầu tổng thống (khoảng 40-50% so với 60%+).
3. Tại sao bầu cử giữa kỳ quan trọng?
- Quyết định ai kiểm soát Quốc hội → ảnh hưởng đến việc thông qua ngân sách, luật pháp, kiểm soát Tổng thống (impeachment, hearings).
- Ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách ở cấp bang (giáo dục, y tế, thuế, phá thai, v.v.).
- Là “cân bằng quyền lực” trong hệ thống tam quyền phân lập.
