Có nhiều con đường hợp pháp để định cư Mỹ (nhận thẻ xanh – Green Card, tức thường trú nhân), chủ yếu dựa trên 4 nguyên tắc: đoàn tụ gia đình, việc làm/kỹ năng, nhân đạo, và đa dạng nguồn gốc. Mỗi năm Mỹ cấp khoảng hơn 1 triệu thẻ xanh, trong đó khoảng 2/3 qua diện gia đình.
Dưới đây là các con đường chính (cập nhật theo quy định khoảng 2025–2026):
1. Bảo lãnh gia đình (Family-based) – Phổ biến nhất
- Thân nhân trực hệ của công dân Mỹ (Immediate Relatives – không bị hạn ngạch số lượng):
- Vợ/chồng.
- Con độc thân dưới 21 tuổi.
- Cha/mẹ (khi công dân Mỹ từ 21 tuổi trở lên).
- Thời gian thường nhanh hơn các diện khác (vài tháng đến vài năm tùy hồ sơ).
- Diện ưu tiên có hạn ngạch (khoảng 226.000 visa/năm):
- Con độc thân từ 21 tuổi trở lên của công dân Mỹ (F1).
- Vợ/chồng và con độc thân của thường trú nhân (F2A/F2B).
- Con đã kết hôn của công dân Mỹ (F3).
- Anh/chị/em ruột của công dân Mỹ (F4).
- Thời gian chờ có thể rất dài (vài năm đến hơn 10–20 năm tùy quan hệ và quốc gia, đặc biệt với một số nước châu Á). Người bảo lãnh phải chứng minh đủ tài chính và mối quan hệ thật.
2. Diện việc làm / nghề nghiệp (Employment-based – EB)
Khoảng 140.000 thẻ xanh/năm, chia thành 5 nhóm ưu tiên:
- EB-1: Người có khả năng đặc biệt (extraordinary ability) trong khoa học, nghệ thuật, giáo dục, kinh doanh, thể thao; giáo sư/nghiên cứu xuất sắc; giám đốc/quản lý đa quốc gia. Có thể tự nộp đơn (không cần chủ lao động trong một số trường hợp).
- EB-2: Người có bằng cấp cao (advanced degree) hoặc khả năng xuất sắc. Có thể xin National Interest Waiver (NIW) nếu dự án mang lợi ích quốc gia Mỹ (không cần job offer).
- EB-3: Lao động có tay nghề, chuyên gia, hoặc lao động phổ thông. Thường cần chủ lao động Mỹ bảo lãnh và chứng nhận lao động (PERM).
Xem chi tiết: Định cư Mỹ diện EB-3
- EB-4: Diện đặc biệt (tôn giáo, một số nhân viên tổ chức quốc tế…).
- EB-5: Đầu tư. Mức đầu tư tối thiểu hiện tại là 800.000 USD (vùng Targeted Employment Area – nông thôn hoặc thất nghiệp cao, hoặc hạ tầng) hoặc 1.050.000 USD (khu vực khác). Phải tạo ít nhất 10 việc làm toàn thời gian cho người Mỹ. Thẻ xanh có điều kiện 2 năm, sau đó chuyển thành vĩnh viễn nếu đáp ứng điều kiện. (Mức này có thể điều chỉnh theo lạm phát từ 2027).
Nhiều người bắt đầu bằng visa tạm thời (H-1B, L-1, O-1…) rồi chuyển sang thẻ xanh.
Visa chương trình EB-3 là visa lao động định cư ( EW3), làm việc cho công ty tại Mỹ. Loại Visa này được cấp thẻ xanh 10 năm. Vợ hoặc chồng đương đơn và tất cả các con dưới 21 tuổi đều được đi qua Mỹ với đương đơn theo diện này, và được cấp thẻ xanh như nhau. Xem thêm: VISA định cư Mỹ EB-3 Liên hệ tư vấn: 0765209679
3. Xổ số thẻ xanh (Diversity Visa – DV Lottery)
- Khoảng 50.000–55.000 thẻ xanh/năm cho người từ các nước có tỷ lệ nhập cư thấp vào Mỹ.
- Điều kiện: Tốt nghiệp THPT (hoặc tương đương 12 năm học chính quy) hoặc có 2 năm kinh nghiệm làm việc trong 5 năm gần nhất ở nghề đòi hỏi ít nhất 2 năm đào tạo.
- Lưu ý quan trọng: Người sinh tại Việt Nam không đủ điều kiện tham gia các chu kỳ gần đây (bao gồm DV-2026) vì Việt Nam thuộc nhóm nước có số lượng nhập cư cao (>50.000 trong 5 năm trước). Có thể đủ điều kiện nếu vợ/chồng hoặc cha/mẹ sinh ở nước đủ điều kiện.
4. Diện nhân đạo (Humanitarian)
- Tị nạn (Refugee): Xin từ ngoài Mỹ, được xét duyệt và định cư theo hạn ngạch do Tổng thống đặt hàng năm.
- Tỵ nạn (Asylum): Xin khi đã ở Mỹ (hoặc tại cửa khẩu), nếu chứng minh bị đàn áp hoặc có nguy cơ bị đàn áp vì chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, thành viên nhóm xã hội đặc biệt, hoặc quan điểm chính trị. Sau 1 năm được cấp tỵ nạn có thể xin thẻ xanh.
- Các diện khác: Nạn nhân buôn người (T visa), nạn nhân bạo lực (U visa), trẻ vị thành niên đặc biệt…
Các con đường khác / gián tiếp
- Du học (F-1) → OPT → H-1B → thẻ xanh: Lộ trình phổ biến với sinh viên, đặc biệt STEM (có thể làm OPT đến 3 năm).
- Visa tạm thời khác: E-2 (nhà đầu tư theo hiệp ước – Việt Nam chưa có hiệp ước trực tiếp, thường cần hộ chiếu nước khác), L-1 (thuyên chuyển nội bộ công ty), O-1 (tài năng đặc biệt).
- Một số diện đặc biệt khác (Amerasian, v.v.) ít phổ biến.
Lưu ý chung:
- Thời gian, chi phí và tỷ lệ thành công khác nhau rất lớn tùy diện, quốc tịch, hồ sơ và tình trạng Visa Bulletin (công bố hàng tháng).
- Tất cả đều phải đáp ứng điều kiện sức khỏe, lý lịch tư pháp, và không thuộc diện không được phép nhập cảnh.
- Quy trình thường qua USCIS (trong Mỹ) hoặc Lãnh sự quán/Bộ Ngoại giao (ngoài Mỹ).
- Nên kiểm tra thông tin chính thức trên uscis.gov và travel.state.gov, và tham khảo luật sư di trú có giấy phép hành nghề để tránh rủi ro (đặc biệt với các chương trình đầu tư hoặc bảo lãnh phức tạp).
